Pijn aan de buitenkant van de elleboog wanneer je een tas optilt, een pot opendraait of stevig iets vastpakt. Het zijn typische klachten die kunnen passen bij een tennisarm, ook wel tenniselleboog genoemd.

En ondanks de naam hoef je daarvoor helemaal niet te tennissen.

Als fysiotherapeut zie ik een tennisarm juist vaak bij mensen die veel met hun handen werken, klussen, achter een computer zitten of sporten waarbij veel wordt geknepen en getrokken.

Een van de meest gestelde vragen is vervolgens:

Moet ik rust houden, juist oefenen of kan een tennisarmbrace helpen?

In dit artikel leg ik uit wat een tennisarm is, hoe je de klachten herkent, wat je zelf kunt doen en wanneer een brace een praktisch hulpmiddel kan zijn.

Wat is een tennisarm?

Bij een tennisarm zit de pijn meestal aan de buitenzijde van de elleboog, rondom de plek waar verschillende spieren van de onderarm aanhechten.

Deze spieren gebruik je onder andere om:

• je pols naar achteren te bewegen;
• je vingers te strekken;
• iets stevig vast te pakken;
• te tillen;
• te draaien.

Bij een tennisarm is vooral de peesaanhechting van deze spieren gevoelig voor belasting.

De medische term laterale epicondylitis wordt nog veel gebruikt, maar kan wat misleidend zijn. Het probleem lijkt namelijk niet simpelweg een klassieke ontsteking. Tegenwoordig wordt daarom ook gesproken over laterale elleboogtendinopathie.

Een tennisarm komt bovendien veel vaker voor door herhaalde belasting tijdens werk of dagelijkse activiteiten dan door tennis zelf.

Hoe herken je een tennisarm?

Het meest kenmerkende symptoom is pijn aan de buitenzijde van de elleboog.

De pijn kan lokaal blijven, maar ook wat verder richting de onderarm lopen.

Vaak zijn vooral activiteiten gevoelig waarbij je tegelijkertijd moet knijpen en de spieren van de onderarm aanspant.

Denk bijvoorbeeld aan:

• een boodschappentas dragen;
• een pan optillen;
• een stevige handdruk;
• schroeven indraaien;
• een handdoek uitwringen;
• gereedschap gebruiken;
• werken met een computermuis;
• tennis of padel;
• krachttraining;
• iets bovenhands optillen.

Ook het naar achteren bewegen van de pols tegen weerstand kan herkenbare pijn uitlokken.

Tennisarm of golfersarm: wat is het verschil?

Een tennisarm en golfersarm worden regelmatig door elkaar gehaald.

Het belangrijkste verschil is de plaats van de pijn.

Bij een tennisarm zit de klacht voornamelijk aan de:

buitenzijde van de elleboog.

Bij een golfersarm zit de klacht voornamelijk aan de:

binnenzijde van de elleboog.

Ook de betrokken spiergroepen verschillen.

Daarom zou ik niet automatisch dezelfde bracepositie of dezelfde oefeningen gebruiken voor beide klachten.

Hoe ontstaat een tennisarm?

Er is meestal niet één moment waarop een tennisarm ontstaat.

Vaak is er sprake van een periode waarin de onderarm meer of anders belast wordt dan hij gewend is.

Dat kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer je:

• ineens veel meer gaat klussen;
• langdurig schildert;
• veel met gereedschap werkt;
• zwaar tilt;
• veel knijp- of draaibewegingen maakt;
• net met tennis of padel bent begonnen;
• de trainingsfrequentie plotseling verhoogt;
• op het werk steeds dezelfde handeling uitvoert.

Ook een combinatie van belasting speelt mee.

Iemand kan bijvoorbeeld drie keer per week sporten zonder problemen, maar daarnaast ineens een verbouwing hebben waarbij urenlang geschroefd, gezaagd en getild wordt.

Dan is het niet alleen de sport die telt, maar de totale belasting op de arm.

Dat is als fysiotherapeut vaak één van de eerste dingen waar ik naar zou kijken.

Moet je rust houden met een tennisarm?

Volledige rust is meestal niet nodig.

Sterker nog: langdurig helemaal niets doen met de arm is meestal niet wat je wilt.

Het advies is eerder om de belasting tijdelijk aan te passen.

Blijf de arm gebruiken voor activiteiten die goed gaan, maar kijk kritisch naar bewegingen die iedere keer veel klachten veroorzaken.

Dat kan bijvoorbeeld betekenen:

• tijdelijk iets minder zwaar tillen;
• vaker pauze nemen;
• de belasting over de dag verdelen;
• minder lang achter elkaar dezelfde beweging uitvoeren;
• tijdelijk minder hard of minder lang sporten.

Een beetje gevoeligheid tijdens bewegen betekent niet automatisch dat je schade veroorzaakt. Tegelijkertijd is het ook niet nodig om iedere activiteit telkens door flinke pijn heen uit te voeren. Thuisarts adviseert eveneens om de arm zo normaal mogelijk te blijven gebruiken, maar zware of sterk provocerende belasting tijdelijk aan te passen.

Kan een tennisarm vanzelf herstellen?

Ja.

Een tennisarm heeft vaak een gunstig natuurlijk beloop, maar het kan behoorlijk lang duren.

Volgens Thuisarts zijn ongeveer 8 van de 10 mensen binnen een half jaar hersteld. Bij een deel van de mensen houden de klachten langer aan.

Dat verschil in hersteltijd is belangrijk.

Ik zou daarom voorzichtig zijn met uitspraken als:

“Met deze behandeling ben je binnen zes weken van je tennisarm af.”

Dat kun je simpelweg niet voor iedereen voorspellen.

Hoe lang herstel duurt, hangt onder andere samen met de duur en ernst van de klachten, de dagelijkse belasting en hoe goed je die belasting kunt aanpassen.

Zijn oefeningen zinvol bij een tennisarm?

Oefeningen kunnen een belangrijk onderdeel zijn van de aanpak, vooral wanneer klachten langer bestaan.

De fysiotherapeutische richtlijn voor laterale elleboogtendinopathie adviseert bij subacute en chronische klachten weerstandsoefeningen voor de polsstrekkers. Daarbij kunnen onder andere isometrische, concentrische en excentrische oefeningen worden gebruikt.

Maar ook hier geldt:

meer en zwaarder is niet automatisch beter.

Het doel is juist dat de onderarm geleidelijk weer meer belasting kan verdragen.

Oefening 1 – polsstrekking rustig opbouwen

Een eenvoudige oefening is het trainen van de polsstrekkers.

Ga zitten en laat je onderarm op een tafel rusten, waarbij de hand net over de rand hangt.

Houd een licht gewicht vast en beweeg de hand gecontroleerd omhoog en omlaag.

Begin met weinig weerstand.

De belasting mag je voelen, maar het is niet de bedoeling dat je de klachten iedere training sterk verergert.

Oefening 2 – excentrische polsstrekking

Je kunt ook meer nadruk leggen op het langzaam laten zakken van de hand.

Help de pijnlijke hand eventueel met je andere hand omhoog.

Laat vervolgens het gewicht met de aangedane arm langzaam en gecontroleerd zakken.

Een Nederlands ziekenhuis gebruikt bijvoorbeeld een lichte weerstand van ongeveer 500 gram tot 1 kilogram in een excentrische oefening voor tenniselleboog. Dat is een voorbeeld en geen universele dosering; de juiste belasting hangt af van wat iemand aankan.

Kan ik blijven werken met een tennisarm?

Vaak wel.

Wel kan het nodig zijn om je werk tijdelijk iets anders in te richten.

Vooral werkzaamheden met:

• veel knijpen;
• zware voorwerpen vasthouden;
• schroeven;
• draaien;
• trillend gereedschap;
• repeterende polsbewegingen

kunnen de klachten uitlokken.

Probeer daarom niet alleen te kijken óf je iets doet, maar ook hoe.

Soms kan een voorwerp met twee handen worden gedragen in plaats van met één hand. Of kun je zware werkzaamheden afwisselen met lichtere taken.

Bij werk waarbij de klachten je duidelijk beperken, kan ook overleg met werkgever, bedrijfsarts of fysiotherapeut zinvol zijn.

Kun je sporten met een tennisarm?

Ook sporten hoeft niet automatisch volledig gestopt te worden.

Bij tennis en padel zou ik bijvoorbeeld kijken naar:

• hoe vaak je speelt;
• hoe lang je speelt;
• hoeveel klachten je tijdens en na het spelen hebt;
• je techniek;
• hoeveel kracht je in het racket knijpt;
• veranderingen in racket of bespanning;
• andere trainingen die je daarnaast doet.

Heb je normaal één tennisles per week en ben je ineens vier keer per week gaan spelen, dan is de oplossing niet automatisch een brace aantrekken en hetzelfde trainingsvolume blijven doen.

De belasting moet nog steeds passen bij wat de arm aankan.

Wat doet een tennisarmbrace?

De meest tennisarmbrace ondersteund je onderarm spieren.

Dit is een relatief smalle band die enkele centimeters onder de elleboog rond de bovenste onderarm wordt gedragen.

De brace geeft druk op de spieren van de onderarm.

Het idee is dat hierdoor een deel van de kracht anders wordt verdeeld, zodat de gevoelige peesaanhechting tijdens bijvoorbeeld tillen, knijpen of sporten tijdelijk minder wordt belast.

Maar dit is belangrijk:

een tennisarmbrace herstelt de pees niet.

Onderzoek naar braces laat wisselende resultaten zien. Een fysiotherapeutische richtlijn stelt dat een counterforce-brace tijdens een activiteit kan worden geprobeerd voor directe vermindering van pijn en verbetering van functie bij mensen bij wie belasting klachten uitlokt. Voor een langdurig effect is de evidence onvoldoende.

Ik zou hem daarom zien als een tijdelijk hulpmiddel tijdens belastende activiteiten, niet als de behandeling op zichzelf.

Waar moet een tennisarmbrace zitten?

De positie van de brace is belangrijk.

Een tennisarmbrace wordt niet bovenop de elleboog gedragen.

Je plaatst hem rondom de bovenste onderarm, meestal enkele centimeters onder de pijnlijke peesaanhechting.

Bij een brace met een verdikking of drukkussentje plaats je dat gedeelte over de spieren die je wilt ondersteunen.

Bij Fysio Essentials hebben we hiervoor een verstelbare Tennisarm Brace die links en rechts gebruikt kan worden.

Hoe strak moet een tennisarmbrace?

De brace moet stevig genoeg zitten om druk op de onderarm te geven, maar mag niet knellen.

Controleer na het aantrekken daarom je hand.

Je wilt geen:

• tintelingen;
• doof gevoel;
• koude vingers;
• verkleuring;
• kloppend gevoel;
• duidelijk toenemende pijn.

Strakker aantrekken betekent niet automatisch meer ondersteuning.

Als de brace tijdens een activiteit juist meer klachten veroorzaakt, controleer dan eerst de positie en spanning.

Wanneer draag je een tennisarmbrace?

Ik zou een tennisarmbrace vooral gebruiken tijdens activiteiten waarbij je merkt dat hij daadwerkelijk verschil maakt.

Bijvoorbeeld tijdens:

• klussen;
• tillen;
• fysiek werk;
• tennis;
• padel;
• krachttraining;
• andere activiteiten waarbij veel wordt geknepen.

De fysiotherapeutische richtlijn beschrijft het dragen van een counterforce-brace eveneens vooral tijdens activiteit, gericht op directe ondersteuning bij klachten die door activiteit worden uitgelokt.

Je hoeft zo'n brace dus normaal gesproken niet 24 uur per dag of tijdens het slapen te dragen.

Een brace én oefenen?

Dat kan prima naast elkaar bestaan.

Zie ze alleen niet als twee dingen met hetzelfde doel.

De brace
kan tijdens bepaalde activiteiten tijdelijk ondersteuning geven.

Oefeningen
zijn gericht op het geleidelijk verbeteren van de belastbaarheid van de spieren en pezen.

Dat onderscheid vind ik belangrijk.

Als je alleen een brace draagt maar de oorspronkelijke belasting nooit aanpast en de arm niet geleidelijk weer sterker maakt, pak je maar een deel van het probleem aan.

Voor mensen die zowel ondersteuning als oefenmateriaal zoeken hebben we daarom ook een Complete Tennisarm Set met een tennisarmbrace en materialen waarmee onderarm- en handkracht rustig kunnen worden opgebouwd.

Ook daarbij blijft gelden dat de juiste oefenbelasting per persoon verschilt.

Wanneer zou ik een tennisarm laten beoordelen?

Niet iedere pijn aan de buitenkant van de elleboog is automatisch een tennisarm.

Laat je klachten beoordelen wanneer je bijvoorbeeld:

• veel pijn hebt en nauwelijks kunt functioneren;
• de elleboog niet goed kunt strekken;
• duidelijke roodheid of forse zwelling krijgt;
• klachten hebt na een ongeval of val;
• steeds meer kracht verliest;
• gevoelsstoornissen of duidelijke tintelingen krijgt;
• pijn in een veel groter deel van de arm hebt;
• na langere tijd geen enkele verbetering merkt.

Bij twijfel kan onderzoek helpen om onderscheid te maken tussen een tennisarm en andere oorzaken van elleboog- of armklachten.

Tennisarm: blijf bewegen, maar doseer de belasting

Als ik één boodschap uit dit artikel zou willen meegeven, is het deze:

een tennisarm vraagt meestal niet om volledige rust, maar om een betere balans tussen belasting en belastbaarheid.

Blijf bewegen, maar kijk kritisch naar de activiteiten die iedere dag opnieuw veel klachten veroorzaken.

Bouw de kracht van de onderarm geleidelijk op.

En gebruik een tennisarmbrace vooral als hij je tijdens een specifieke activiteit daadwerkelijk helpt om comfortabeler te bewegen.

Een brace is daarmee een hulpmiddel — niet de oplossing voor de oorzaak.

Heb je al een tennisarm en zoek je tijdelijke ondersteuning tijdens sporten, werken of dagelijkse activiteiten? Bekijk dan onze Tennisarm Brace.

Wil je ondersteuning combineren met materiaal om de hand- en onderarmspieren geleidelijk te trainen? Bekijk dan ook de Complete Tennisarm Set.

Wil je eerst alle producten voor de elleboog bekijken?

Twijfel je of een brace bij jouw klachten past? Neem gerust contact op. Vertel waar je pijn zit, wanneer je deze voelt en tijdens welke activiteiten je vooral last hebt. Dan denk ik graag met je mee.

Tristan Peters
Fysiotherapeut
Fysio Essentials

---

Veelgestelde vragen over een tennisarm

Is een tennisarm hetzelfde als een tenniselleboog?

Ja. Tennisarm en tenniselleboog zijn twee namen voor dezelfde klacht aan de buitenzijde van de elleboog. De term laterale elleboogtendinopathie wordt eveneens gebruikt.

Hoe lang duurt een tennisarm?

Dat verschilt sterk. Veel mensen herstellen binnen enkele maanden, maar de klachten kunnen soms een jaar of langer aanwezig blijven. Thuisarts geeft aan dat ongeveer 8 van de 10 mensen binnen een half jaar hersteld zijn.

Moet ik volledige rust houden bij een tennisarm?

Meestal niet. Blijf de arm bewegen en gebruiken, maar verminder of verander activiteiten die telkens veel klachten geven. Volledig stilhouden kan juist tot minder kracht en bewegelijkheid leiden.

Helpt een tennisarmbrace?

Een tennisarmbrace kan bij sommige mensen de pijn tijdens een belastende activiteit tijdelijk verminderen. Het onderzoek naar braces is echter niet sterk genoeg om te zeggen dat ze een tennisarm genezen of het herstel versnellen.

Waar plaats je een tennisarmbrace?

Een counterforce-brace wordt rondom de bovenste onderarm gedragen, enkele centimeters onder de pijnlijke plek aan de buitenzijde van de elleboog. De brace moet stevig zitten zonder te knellen.

Moet je een tennisarmbrace de hele dag dragen?

Normaal gesproken niet. Gebruik hem vooral tijdens activiteiten waarbij je merkt dat hij daadwerkelijk ondersteuning geeft. De richtlijn beschrijft het gebruik tijdens activiteit voor kortdurende vermindering van klachten.

Kun je sporten met een tennisarm?

Vaak wel, maar pas de belasting aan. Minder lang, minder zwaar of minder vaak sporten kan tijdelijk nodig zijn. Kijk daarnaast bij racketsporten naar techniek, grip en totale trainingsbelasting.